آهن‌حساب

تبدیل سایز لوله اینچ به میلی‌متر، NPS و DN

تبدیل DN به اینچ تا DN 90 از جفت‌های ثابت ISO 6708 است (DN 15 = ۱/۲، DN 25 = ۱، DN 50 = ۲ و DN 65 = ۲٫۵ اینچ) و از DN 100 به بالا DN تقسیم بر ۲۵. قطر خارجی به استاندارد بسته است: DN 65 درزدار EN ۷۶٫۱ و مانیسمان ASME ۷۳٫۰ میلی‌متر.

سایز لوله را که برگزیدید، نرخ همان را کنار هم ببینید.قیمت لوله فولادی امروز به تفکیک سایز

سه نام لوله از کجا می‌آید؟

اندازهٔ لوله از پایه اسمی است، نه هندسی: «اینچ» نام رایج بازار و استاندارد اینچی ASME B36.10M است، NPS همان نام رسمی اینچی و DN نام رسمی متریک که ISO 6708 تعریفش کرده. قطر خارجی اما عددی واقعی است و در استاندارد EN 10255 (جدول ۲ و B.1) جدول‌بندی شده — همان جدولی که فایل دادهٔ لولهٔ فولادی همین سایت از آن پر شده و این صفحه مستقیم از همان می‌خواند، بدون هیچ عدد تازه‌ای. DN از فرمول نمی‌آید: تا ۳٫۵ اینچ جفت‌های ثابت ISO 6708 است و از NPS ۴ به بالا DN برابر ۲۵ برابر NPS می‌شود؛ برای همین لولهٔ ۱/۲ اینچ با قطر خارجی ۲۱٫۳ میلی‌متر DN 15 است، نه DN 21.

جدول تبدیل سایز لولهٔ فولادی از ۱/۲ تا ۶ اینچ. قطر خارجی از EN 10255 جدول ۲؛ نگاشت NPS به DN از ISO 6708. قطر خارجی ۸ تا ۱۲ اینچ (DN 200 تا DN 300) طبق ASME B36.10M در جدول پایین آمده است.
اندازهٔ اینچی (بازار)NPS(in)DNقطر خارجی(mm)
۱/۲ اینچ0.51521.3
۳/۴ اینچ0.752026.9
۱ اینچ12533.7
۱ و ۱/۴ اینچ1.253242.4
۱ و ۱/۲ اینچ1.54048.3
۲ اینچ25060.3
۲ و ۱/۲ اینچ2.56576.1
۳ اینچ38088.9
۳ و ۱/۲ اینچ3.590101.6
۴ اینچ4100114.3
۵ اینچ5125139.7
۶ اینچ6150165.1

لولهٔ DN 65 قطر خارجی ۷۶ میلی‌متر دارد یا ۷۳؟

هر دو، بسته به استاندارد: لولهٔ ۲٫۵ اینچ درزدار طبق EN 10255 قطر خارجی ۷۶٫۱ میلی‌متر دارد و همان سایز در ASME B36.10M (مانیسمان و اسکجول) ۷۳٫۰ میلی‌متر است. DN و اینچ هر دو یکی است (DN 65)، ولی ۳٫۱ میلی‌متر اختلاف قطر یعنی بست، فلنج و اتصالِ یکی روی دیگری نمی‌نشیند. اختلاف بزرگ در سه سایز است: ۲٫۵ اینچ ۳٫۱، ۵ اینچ ۱٫۶ و ۶ اینچ ۳٫۲ میلی‌متر. در ۳/۴ تا ۱¼ اینچ اختلاف ۰٫۲ تا ۰٫۳ میلی‌متر است و در ۱/۲، ۱٫۵، ۲، ۳، ۳٫۵ و ۴ اینچ دو عدد یکی‌اند. پیش از فاکتور بپرسید لوله درزدار EN است یا مانیسمان ASME.

یک DN، دو قطر خارجی: EN 10255 در برابر ASME B36.10M-2018 (میلی‌متر)
اینچDNEN 10255 (درزدار)ASME B36.10M (مانیسمان)
۱/۲ اینچDN 1521.321.3
۳/۴ اینچDN 2026.926.7
۱ اینچDN 2533.733.4
۱ و ۱/۴ اینچDN 3242.442.2
۱ و ۱/۲ اینچDN 4048.348.3
۲ اینچDN 5060.360.3
۲ و ۱/۲ اینچDN 6576.173
۳ اینچDN 8088.988.9
۳ و ۱/۲ اینچDN 90101.6101.6
۴ اینچDN 100114.3114.3
۵ اینچDN 125139.7141.3
۶ اینچDN 150165.1168.3
۸ اینچDN 200—219.1
۱۰ اینچDN 250—273
۱۲ اینچDN 300—323.8

منبع: EN 10255:2004 جدول ۲ و ASME B36.10M-2018 جدول ۱؛ DN از ISO 6708. ردیف‌های پررنگ سایزهایی‌اند که دو استاندارد در آن‌ها قطر متفاوت دارند. خط تیره یعنی آن سایز در آن استاندارد جدول نشده.

DN 200 تا DN 600 چند اینچ است؟

از ۴ اینچ به بالا DN همیشه ۲۵ برابر اینچ است: DN 200 لولهٔ ۸ اینچ، DN 300 لولهٔ ۱۲ اینچ و DN 600 لولهٔ ۲۴ اینچ. این نگاشت را ISO 6708 ثابت کرده و برای لولهٔ آب، گاز و آتش‌نشانی یکی است؛ قطر خارجی ۸ تا ۱۲ اینچ در جدول بالا از ASME B36.10M آمده.

تبدیل DN به اینچ برای لوله‌های بزرگ (ISO 6708)
DNاینچ (NPS)
DN 200۸
DN 250۱۰
DN 300۱۲
DN 350۱۴
DN 400۱۶
DN 450۱۸
DN 500۲۰
DN 600۲۴

مرز این محاسبه کجاست؟

جدول تبدیل از ۱/۲ تا ۶ اینچ را پوشش می‌دهد. در سر کوچک، لولهٔ ۱/۲ اینچ قطر خارجی ۲۱٫۳ میلی‌متر و DN 15 دارد؛ در نمونهٔ رایج ۲ اینچ، قطر خارجی ۶۰٫۳ میلی‌متر و DN 50 است. پس «اینچ» بازار را با قطر واقعی یکی نگیرید و برای سفارش شاخه، جدول را مبنا بگذارید.

DN ۶۵ چند اینچ است؟

طبق جدول ISO 6708، DN ۶۵ همان لولهٔ ۲٫۵ اینچ (NPS 2½) است. DN عدد اسمی بر حسب میلی‌متر است، نه قطر واقعی لوله؛ لولهٔ ۲ اینچ DN ۵۰ می‌شود و از ۴ اینچ به بالا DN برابر ۲۵ برابر اینچ است. قطر خارجی را از ستون «قطر خارجی» همین جدول بخوانید.

قطر خارجی لوله با تغییر ضخامت عوض می‌شود؟

نه. قطر خارجی هر سایز اسمی ثابت است؛ لولهٔ ۲ اینچ در هر ضخامتی قطر خارجی ۶۰٫۳ میلی‌متر دارد (EN 10255:2004 جدول ۲). آنچه عوض می‌شود ضخامت دیواره است و به دنبالش قطر داخلی و جرم هر متر. برای همین لوله‌های ضخامت‌های مختلف روی یک فلنج و یک بست می‌نشینند، ولی وزنی که پای فاکتور می‌آید یکی نیست.

تبدیل سایز لوله ۱ اینچ به DN و میلی‌متر چه می‌شود؟

لولهٔ ۱ اینچ (NPS 1) در جدول ISO 6708 معادل DN 25 است. قطر خارجی‌اش هم طبق EN 10255 ۳۳٫۷ میلی‌متر است. پس اگر نقشهٔ فنی DN 25 خوانده شود و آهن‌فروش «یک اینچ» بگوید، هر دو یک لوله‌اند و فقط نامشان فرق دارد.

چرا لولهٔ ۱/۲ اینچ قطر خارجی‌اش ۱۲٫۷ میلی‌متر نیست؟

چون اندازهٔ اینچی لوله اسمی است، نه واقعی. از ۱/۴ اینچ به بالا، قطر خارجی هر سایز در EN 10255 جدول‌بندی شده: لولهٔ ۱/۲ اینچ ۲۱٫۳ میلی‌متر، لولهٔ ۱ اینچ ۳۳٫۷ و لولهٔ ۲ اینچ ۶۰٫۳. علتش این است که اندازهٔ اسمی تقریبِ قطر داخلی قدیم است؛ ضخامت دیواره هرچه باشد، قطر خارجی ثابت می‌ماند تا اتصالات روی همهٔ ضخامت‌ها جور دربیایند.

NPS و DN چه فرقی دارند و کی از کدام استفاده می‌شود؟

هر دو «قطر اسمی»اند؛ NPS اینچی است و DN میلی‌متری. DN از جدول ثابت ISO 6708 می‌آید: تا ۳٫۵ اینچ جفت‌های مستقل است (۱/۲ اینچ DN 15، ۱ اینچ DN 25، ۲ اینچ DN 50) و از NPS ۴ به بالا DN برابر ۲۵ برابر NPS می‌شود (۴ اینچ DN 100، ۶ اینچ DN 150). نقشه‌های صنعتی و تأسیسات DN می‌نویسند و بازار آهن ایران با اینچ حرف می‌زند.

پرسش‌های رایج

لوله ۲ اینچ چند میلی‌متر است؟

لولهٔ ۲ اینچ در جدول این صفحه NPS 2 و DN 50 است و قطر خارجی آن ۶۰٫۳ میلی‌متر است. اینچِ بازار با قطر واقعی یکی نیست؛ بنابراین برای سفارش شاخه یا تطبیق نقشه، فقط تبدیل مستقیم اینچ به میلی‌متر نکنید. NPS، DN و قطر خارجی را کنار هم ببینید تا اشتباه فاکتور یا اتصال پیش نیاید.

برای سفارش لوله، NPS بهتر است یا DN؟

برای سفارش از آهن‌فروش، همان سایز رایج بازار مثل ۲ اینچ روشن است؛ در نقشهٔ صنعتی ممکن است NPS یا DN نوشته شود. در این صفحه ۱ اینچ با NPS 1 و DN 25 و ۳۳٫۷ میلی‌متر قطر خارجی نشان داده شده است. پس هنگام تطبیق فاکتور، نمره یا سایز اسمی را با DN و قطر خارجی کنترل کنید.

آیا DN همان قطر خارجی لوله است؟

DN قطر خارجی نیست؛ DN یک اندازهٔ اسمی برای معرفی قطعات لوله‌کشی است. مثلاً لولهٔ ۱/۲ اینچ قطر خارجی ۲۱٫۳ میلی‌متر دارد، اما DN آن ۱۵ است. بنابراین اگر در نقشه DN می‌بینید، آن را مستقیماً به میلی‌متر قطر خارجی تبدیل نکنید؛ جدول این صفحه نگاشت DN، NPS و قطر خارجی را جدا می‌دهد.

منابع

  • EN 10255:2004، لوله‌های فولادی غیرآلیاژی جوش‌پذیر و رزوه‌پذیر، جدول ۲ (قطر خارجی)
  • ASME B36.10M-2018، لوله‌های فولادی جوشی و بی‌درز (مانیسمان)، جدول ۱ (قطر خارجی و اسکجول)
  • ISO 6708، اجزای لوله‌کشی، تعریف و انتخاب DNiso.org«این استاندارد تعریف DN (اندازهٔ اسمی) را برای اجزای سامانهٔ لوله‌کشی می‌دهد. عددی که بعد از DN می‌آید مقدار قابل‌اندازه‌گیری نیست و نباید برای محاسبه به کار برود، مگر استاندارد مربوط آن را مشخص کرده باشد.»

نظرها

هنوز نظری برای این صفحه ثبت نشده. نخستین نفر باشید؛ تجربهٔ شما از بازار یا کارگاه به دیگران هم کمک می‌کند.

نظر یا پرسش خود را بنویسید

نظر پس از بررسی منتشر می‌شود. ایمیل و شماره نمی‌خواهیم؛ اطلاعات تماس هم ننویسید.

نظرتان رسید و پس از بررسی، معمولاً تا یک روز، همین‌جا منتشر می‌شود.