آهن‌حساب

ماشین‌حساب عمومی وزن فلز — هر شکل، هر آلیاژ

وزن هر مقطع فلزی از فرمول سطح مقطع ضربدر چگالی آلیاژ به دست می‌آید. میلهٔ گرد فولادی قطر ۲۰ میلی‌متر هر متر ۲٫۴۷ کیلوگرم است. شکل مقطع (گرد، چهارگوش، شش‌گوش، تسمه)، ابعاد و آلیاژ را انتخاب کنید تا وزن هر متر و وزن کل را ببینید — برای مقاطع فولاد ساختمانی با استاندارد مشخص، محاسبه‌گر اختصاصی همان مقطع دقیق‌تر است.

فرمول و چگالی آلیاژها

وزن هر متر مقطع برابر است با سطح مقطع (سانتی‌متر مربع) ضربدر چگالی آلیاژ (گرم بر سانتی‌متر مکعب) ضربدر ده. سطح مقطع برای هر شکل فرمول جداگانه دارد: گرد برابر پی بر چهار ضربدر قطر به توان دو، چهارگوش برابر ضلع به توان دو، شش‌گوش برابر ریشهٔ سه بر دو ضربدر آچارخور به توان دو، و تسمه برابر عرض ضربدر ضخامت.

چگالی هر آلیاژ ثابت طبیعت آن است و از استاندارد فولاد ساختمانی جدا. جدول زیر چگالی هفت آلیاژ رایج بازار ایران را با کاربرد نمونهٔ هرکدام نشان می‌دهد.

چگالی آلیاژهای رایج و کاربرد نمونهٔ هرکدام — برای ماشین‌حساب عمومی وزن فلز.
آلیاژچگالی(g/cm³)کاربرد نمونه
فولاد ساده7.85میلگرد، نبشی، پروفیل ساختمانی
استیل ضدزنگ (۳۰۴/۳۱۶)7.9ظروف، تجهیزات صنایع غذایی و دارویی
چدن7.2قطعه‌ریزی، شیرآلات، اتصالات
آلومینیوم2.7پروفیل درب و پنجره، صنایع سبک
مس8.96سیم و کابل، لوله‌کشی
برنج8.5اتصالات، شیرآلات تزئینی
روی7.14گالوانیزه، آلیاژهای ریخته‌گری

این ماشین‌حساب چه فرقی با محاسبه‌گرهای اختصاصی مثل میلگرد و نبشی دارد؟

محاسبه‌گرهای اختصاصی عدد را از جدول استاندارد می‌خوانند و دقیق‌ترند، چون آج میلگرد یا گوشهٔ نبشی را در نظر می‌گیرند. این ابزار برعکس، فرمول هندسی خالص است — سطح مقطع ضربدر چگالی — و برای هر شکل و هر آلیاژی کار می‌کند، از جمله مقاطعی که در سایت جدول اختصاصی ندارند یا از فولاد ساختمانی نیستند. اگر مقطع‌تان میلگرد یا نبشی یا هاش است، همیشه محاسبه‌گر اختصاصی همان را ترجیح بدهید.

میلهٔ گرد فولادی قطر ۲۰ چند کیلو در هر متر است؟

سطح مقطع دایره به قطر ۲۰ میلی‌متر برابر ۳۱۴٫۲ میلی‌متر مربع است؛ ضرب در چگالی فولاد ۷٫۸۵ و تقسیم بر هزار، وزن هر متر را ۲٫۴۷ کیلوگرم می‌دهد. همین قطر در آلومینیوم، به‌خاطر چگالی حدود سه برابر کمتر (۲٫۷ در برابر ۷٫۸۵)، فقط ۰٫۸۴۸ کیلوگرم بر متر وزن دارد.

برای شش‌گوش، اندازه را چطور اندازه بگیرم؟

اندازهٔ رایج بازار «آچارخور» یا «تخت به تخت» است: فاصلهٔ دو ضلع موازی روبه‌رو، همان چیزی که با آچار فرانسه یا کولیس مستقیم اندازه می‌گیرید. این با «قطر محیطی» (نوک به نوک شش‌گوش) فرق دارد و حدود ۱۵ درصد بزرگ‌تر است. چون وزن با مجذور اندازه رشد می‌کند، اگر قطر محیطی را به‌جای آچارخور وارد کنید، وزن محاسبه‌شده حدود ۳۳ درصد بیشتر از واقعی در می‌آید — پس همیشه تخت به تخت اندازه بگیرید، نه نوک به نوک.

چگالی فولاد، استیل، آلومینیوم و بقیه آلیاژها چقدر است؟

فولاد ساده ۷٫۸۵، استیل ضدزنگ ۷٫۹، چدن ۷٫۲، آلومینیوم ۲٫۷، مس ۸٫۹۶، برنج ۸٫۵ و روی ۷٫۱۴ گرم بر سانتی‌متر مکعب — همه در جدول زیر با کاربرد رایج هرکدام. برای آلیاژی که در فهرست نیست، گزینهٔ «آلیاژ دیگر» را انتخاب کنید و چگالی را از برگهٔ فنی محصول وارد کنید.