آهن‌حساب

باسکول آهن‌حساب — وزن کل بار را یک‌جا بکش

باسکول آهن‌حساب وزن کل یک بار مخلوط را می‌دهد: هر قلم را با نمره، طول شاخه و تعدادش روی کفه بگذار تا جمع بار به کیلوگرم و تُن دربیاید. جرم هر متر از جدول استاندارد می‌آید — ملی ۳۱۳۲ برای میلگرد و DIN برای تیرآهن، نبشی، ناودانی و هاش. عدد خروجی جرم اسمی است؛ باسکول بنگاه چند درصد بالا و پایین نشان می‌دهد.

جرم هر متر پرمصرف‌ترین مقاطع بازار

همان عددهایی که باسکول با آن‌ها حساب می‌کند. ستون «شاخه در هر تُن» رو به پایین گرد شده، چون نیم‌شاخه خریده نمی‌شود.

مقطعجرم هر متر (kg/m)شاخهٔ استانداردوزن هر شاخه (kg)شاخه در هر تُن
میلگرد ۱۲0.888۱۲ متر10.66۹۳
میلگرد ۱۴1.21۱۲ متر14.52۶۸
میلگرد ۱۶1.58۱۲ متر18.94۵۲
میلگرد ۱۸2۱۲ متر24۴۱
میلگرد ۲۰2.47۱۲ متر29.64۳۳
تیرآهن ۱۴12.9۱۲ متر154.8۶
تیرآهن ۱۶15.8۱۲ متر189.6۵
تیرآهن ۱۸18.8۱۲ متر225.6۴
نبشی ۵۰×۵۰×۵3.77۶ متر22.62۴۴
نبشی ۶۰×۶۰×۶5.42۶ متر32.52۳۰
ناودانی ۱۰ سنگین10.6۶ متر63.6۱۵
هاش ۱۴ سنگین33.7۱۲ متر404.4۲

منبع: استاندارد ملی ایران ۳۱۳۲ برای میلگرد · DIN 1025-5 و جدول اشتال برای تیرآهن · DIN 1028 برای نبشی · DIN 1026-1 برای ناودانی سنگین · DIN 1025-2 برای هاش سنگین. فهرست کامل نمره‌ها در جدول اشتال هست.

باسکول با چه فرمولی کار می‌کند؟

وزن هر قلم برابر است با جرم هر متر ضربدر طول هر شاخه ضربدر تعداد شاخه، و وزن بار جمع همین اقلام است. نکتهٔ اصلی جای گرفتن عدد اول است: جرم هر متر از جدول استاندارد برداشته می‌شود، نه از محاسبهٔ هندسی قطر. برای میلگرد این تفاوت واقعی است — آج روی سطح میلگرد وزن اضافه می‌کند و عددی که از سطح مقطع ساده دربیاید با عدد استاندارد نمی‌خواند.

طول شاخه هم ورودی جدایی دارد، چون بازار همیشه شاخهٔ استاندارد نمی‌فروشد: میلگرد و تیرآهن معمولاً ۱۲ متری‌اند و نبشی و ناودانی ۶ متری، ولی شاخهٔ بریده و باقی‌ماندهٔ کارگاه هم بار می‌شود. هر عددی که در آن خانه بگذاری، مستقیم در حساب می‌نشیند.

وزن یک بار مخلوط آهن‌آلات را چطور حساب کنم؟

هر قلم را جدا حساب کن و بعد جمع بزن: جرم هر متر آن مقطع را از جدول استاندارد بردار، در طول هر شاخه و تعداد شاخه ضرب کن. مثلاً ۵۰ شاخهٔ ۱۲ متری میلگرد ۱۶ می‌شود ۱٫۵۷۸ × ۱۲ × ۵۰ یعنی ۹۴۶٫۸ کیلوگرم؛ ۱۰ شاخهٔ ۱۲ متری تیرآهن ۱۴ می‌شود ۱٬۵۴۸ کیلوگرم. جمع همین دو قلم ۲٬۴۹۴٫۸ کیلوگرم است. باسکول این کار را برای هر تعداد قلم یک‌جا انجام می‌دهد.

چرا وزن باسکول بنگاه با عدد جدول فرق دارد؟

چون عدد جدول جرم اسمی است و خودِ استاندارد اجازهٔ اختلاف می‌دهد. استاندارد ملی ایران ۳۱۳۲ برای میلگرد ۱۲ و بالاتر رواداری ±۴٫۵ درصد و برای میلگرد ۸ و ۱۰ رواداری ±۶ درصد را مجاز می‌داند. یعنی یک تُن میلگرد ۱۶ می‌تواند روی باسکول بین ۹۵۵ تا ۱٬۰۴۵ کیلوگرم بیفتد و هر دو سرِ این بازه استاندارد است. ارتفاع آج، طول واقعی شاخه و دمای نورد هم اثر می‌گذارند.

یک تُن میلگرد ۱۶ چند شاخه است؟

هر شاخهٔ ۱۲ متری میلگرد ۱۶ برابر ۱۸٫۹۳۶ کیلوگرم است، پس یک تُن می‌شود ۵۲ شاخهٔ کامل و کمی خرده. بازار معمولاً ۵۲ یا ۵۳ شاخه را «یک تُن» می‌گوید و تفاوتش را در فاکتور با وزن باسکول تسویه می‌کند. برای میلگرد ۱۸ این عدد ۴۱ شاخه و برای میلگرد ۲۰ برابر ۳۳ شاخه است.

فرق باسکول با محاسبه‌گر وزن هر مقطع چیست؟

محاسبه‌گر وزن میلگرد یا وزن تیرآهن یک مقطع را عمیق جواب می‌دهد: جدول کامل نمره‌ها، فرمول و استاندارد همان خانواده. باسکول برای وقتی است که بار تو مخلوط است — چند مقطع مختلف که با هم روی یک ماشین می‌روند و می‌خواهی جمع کل و سهم هر قلم را ببینی تا بدانی ماشین چقدر بار برداشته.