آهن‌حساب

خواندنی‌ها · استاندارد و دقت وزن

رده ۴۰ و ۸۰ در اسکجول لوله چه ضخامتی دارند؟

نمونهٔ ضخامت اسمی ردهٔ ۴۰ و ۸۰ در دو NPS طبق ASME B36.10M
نمونهٔ ضخامت اسمی ردهٔ ۴۰ و ۸۰ در دو NPS طبق ASME B36.10M

لولهٔ NPS 2 در رده ۴۰ ضخامت ۳٫۹۱ میلی‌متر و در رده ۸۰ ضخامت ۵٫۵۴ میلی‌متر دارد؛ «۴۰» میلی‌متر نیست. طبق ASME B36.10M برای NPS ۴ این دو مقدار ۶٫۰۲ و ۸٫۵۶ میلی‌متر است؛ پس اسکجول به‌تنهایی ضخامت را مشخص نمی‌کند و NPS هم لازم است.

جدول اسکجول لولهمحاسبه کن ←
نوشتهٔ تحریریهٔ آهن‌حساببه‌روزرسانی زمان مطالعه: ۴ دقیقه

اسکجول لوله چیست و چرا عدد ۴۰ یا ۸۰ ضخامت نیست؟

Schedule شناسهٔ یک سری ضخامت دیواره است، نه عدد ضخامت بر حسب میلی‌متر. ASME B36.10M استاندارد ابعادی لوله‌های فولادی جوشی و بدون‌درز است و جدول آن ضخامت را با توجه به سایز اسمی و رده مشخص می‌کند. خود ASME دامنهٔ استاندارد را برای استانداردسازی ابعاد لوله‌های فولادی در دما و فشار بالا یا پایین معرفی می‌کند.

بنابراین جدول اسکجول لوله را همیشه با NPS بخوانید. نوشتن «لوله رده ۴۰» بدون سایز، برای تعیین ضخامت کافی نیست.

ضخامت لولهٔ ۲ اینچ رده ۴۰ و ۸۰ چند میلی‌متر است؟

طبق ASME B36.10M، ضخامت اسمی NPS ۲ در SCH 40 برابر ۳٫۹۱ میلی‌متر و در SCH 80 برابر ۵٫۵۴ میلی‌متر است. این دو عدد نمونهٔ خوبی هستند چون نشان می‌دهند یک NPS ثابت با تغییر Schedule، دیوارهٔ ضخیم‌تری می‌گیرد.

قطر خارجی NPS ۲ نیز در جدول استاندارد یک مقدار مشخص دارد؛ بنابراین برای محاسبهٔ قطر داخلی باید قطر خارجی و ضخامت را با هم ببینید، نه اینکه عدد اسمی ۲ اینچ را مستقیماً قطر خارجی فرض کنید.

ضخامت لولهٔ ۴ اینچ رده ۴۰ و ۸۰ چقدر است؟

برای NPS ۴، ضخامت SCH 40 برابر ۶٫۰۲ میلی‌متر و SCH 80 برابر ۸٫۵۶ میلی‌متر است. بنابراین حتی وقتی Schedule ثابت می‌ماند، با تغییر NPS ضخامت تغییر می‌کند؛ این همان دلیلی است که جدول باید همیشه با هر دو ورودی خوانده شود.

برای سفارش یا تبدیل واحد، تبدیل سایز لوله؛ اینچ، NPS و DN را هم کنار جدول نگه دارید تا نام اسمی سایز با اندازهٔ واقعی اشتباه نشود.

آیا SCH 80 به‌تنهایی یعنی لوله برای فشار بالاتر مناسب است؟

نه. ضخامت بیشتر معمولاً یکی از عوامل مؤثر بر ظرفیت فشار است، اما فشار مجاز فقط از Schedule تعیین نمی‌شود. جنس لوله، دما، خوردگی، نوع اتصال، روش طراحی و الزامات کد نیز باید بررسی شوند. ASME B36.10M استاندارد ابعاد است؛ از عنوان آن نباید یک فشار مجاز عمومی استخراج کرد.

این نکته در خرید مهم است: اگر پروژه فشار طراحی مشخصی دارد، مشخصات کامل لوله و کد طراحی را بررسی کنید و صرفاً با گفتن «رده ۸۰ بگیر» تصمیم نهایی نگیرید.

فرق NPS با قطر واقعی لوله چیست؟

NPS یک اندازهٔ اسمی است و نباید آن را بدون جدول، قطر خارجی واقعی دانست. برای نمونه، NPS نیم‌اینچ قطر خارجی ۲۱٫۳ میلی‌متر دارد و NPS ۴ قطر خارجی ۱۱۴٫۳ میلی‌متر. ISO 6708 نیز DN را به‌عنوان نام‌گذاری اندازهٔ اسمی اجزای سیستم لوله‌کشی تعریف می‌کند.

برای همین در فاکتور بهتر است NPS یا DN، Schedule، جنس و مشخصات محصول کنار هم ثبت شوند. وزن لوله فولادی نیز برای محاسبهٔ وزن به همین مشخصات وابسته است.

آیا STD و XS همیشه معادل SCH 40 و SCH 80 هستند؟

معادل‌سازی STD با SCH 40 و XS با SCH 80 یک قاعدهٔ عمومی برای همهٔ سایزها نیست. در سایزهای بزرگ‌تر این نام‌گذاری‌ها الزاماً همان جدول Schedule را بازتولید نمی‌کنند.

پس هنگام سفارش، نام قدیمی STD یا XS را به‌تنهایی کافی ندانید. NPS و استاندارد ابعادی را نیز مشخص کنید تا فروشنده و خریدار دربارهٔ یک مقطع واحد صحبت کنند.

پرسش‌های رایج

اسکجول ۴۰ یعنی ۴۰ میلی‌متر ضخامت؟

نه. Schedule یک شناسهٔ سری ضخامت است و ضخامت واقعی به NPS هم بستگی دارد. مثلاً NPS ۲ در SCH 40 ضخامت ۳٫۹۱ میلی‌متر دارد، در حالی که NPS ۴ در همان SCH 40 ضخامت ۶٫۰۲ میلی‌متر دارد. بنابراین عدد Schedule را همیشه همراه سایز اسمی بخوانید.

لولهٔ ۲ اینچ رده ۸۰ چند میلی‌متر ضخامت دارد؟

طبق ASME B36.10M، NPS ۲ در SCH 80 ضخامت اسمی ۵٫۵۴ میلی‌متر دارد. همان سایز در SCH 40 ضخامت ۳٫۹۱ میلی‌متر دارد. این تفاوت نشان می‌دهد Schedule برای بیان یک سری ضخامت است و نباید عدد ۸۰ را مستقیماً به میلی‌متر تبدیل کرد.

آیا رده ۸۰ همیشه فشار بیشتری تحمل می‌کند؟

ضخامت بیشتر می‌تواند در طراحی فشار مزیت ایجاد کند، اما Schedule به‌تنهایی فشار مجاز را تعیین نمی‌کند. جنس، دما، خوردگی، اتصال و کد طراحی نیز مؤثرند. ASME B36.10M عمدتاً استاندارد ابعاد لوله است؛ بنابراین برای انتخاب فشار، مشخصات کامل طراحی را بررسی کنید.

منابع

نظرها

هنوز نظری برای این صفحه ثبت نشده. نخستین نفر باشید؛ تجربهٔ شما از بازار یا کارگاه به دیگران هم کمک می‌کند.

نظر یا پرسش خود را بنویسید

نظر پس از بررسی منتشر می‌شود. ایمیل و شماره نمی‌خواهیم؛ اطلاعات تماس هم ننویسید.

نظرتان رسید و پس از بررسی، معمولاً تا یک روز، همین‌جا منتشر می‌شود.