آهن‌حساب

محاسبه تیرچه و بلوک سقف: تعداد تیرچه، بلوک و طول

با فاصلهٔ تیرچه ۵۰ و بلوک ۲۰ سانتی‌متری، هر متر مربع سقف ۱۰ بلوک می‌خواهد. این از دو عدد درمی‌آید: ۱۰۰ تقسیم بر فاصلهٔ محور به محور تیرچه‌ها، ضرب در ۱۰۰ تقسیم بر عرض بلوک، به سانتی‌متر. نشریهٔ ۵۴۳ فاصله را حداکثر ۷۰ سانتی‌متر مجاز می‌داند.

محاسبه تیرچه و بلوک چه فرمولی دارد؟

فاصلهٔ حداکثر از نشریهٔ ۵۴۳ و بازهٔ عرض بلوک از استاندارد ملی ایران ۲۹۰۹-۲ است. جدول زیر حاصل همان فرمول بالای صفحه است.

فاصلهٔ تیرچه‌هاعرض بلوک ۲۰عرض بلوک ۲۵
50 cm10.00 8.00
55 cm9.09 7.27
60 cm8.33 6.67
65 cm7.69 6.15
70 cm7.14 5.71

یک سقف معمولی ۴ در ۵ متر چند تیرچه و بلوک می‌خواهد؟

سقفی با دهانهٔ ۴ متر در امتداد تیرچه و عرض ۵ متر، فاصلهٔ ۵۰ و بلوک ۲۰ سانتی‌متری را در نظر بگیرید. تعداد تیرچه ۵۰۰ تقسیم بر ۵۰ است، یعنی ۱۰ تیرچهٔ ۴ متری و ۴۰ متر تیرچه. در هر ردیف ۴۰۰ تقسیم بر ۲۰، یعنی ۲۰ بلوک می‌نشیند و جمع ۲۰۰ بلوک می‌شود. چون سقف ۲۰ متر مربع است، همان ۱۰ بلوک در متر مربع جدول درمی‌آید.

در کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین فاصله چه می‌شود؟

کوچک‌ترین سقف یک متر در یک متر با فاصلهٔ ۵۰ و بلوک ۲۰ سانتی‌متری ۲ تیرچه و ۵ بلوک در هر ردیف، روی هم ۱۰ بلوک می‌خواهد. در طرف بزرگ فاصلهٔ ۷۰ سانتی‌متر است: سقف ۴٫۱ متر در ۵٫۰۵ متر با بلوک ۲۵ سانتی‌متری ۸ تیرچه (۳۲٫۸ متر) و ۱۷ بلوک در هر ردیف، یعنی ۱۳۶ بلوک می‌خواهد. فرمول متر مربع ۵٫۷۱ بلوک می‌دهد، ولی چون تعداد تیرچه و بلوک به بالا گرد می‌شود، شمارش واقعی (۱۳۶ بلوک روی ۲۰٫۷ متر مربع، حدود ۶٫۵۷) بیشتر است. فاصلهٔ بیش از ۷۰ سانتی‌متر را ابزار نمی‌پذیرد.

چرا بعضی ۱۰ بلوک در متر مربع می‌گویند و بعضی ۱۲؟

عدد ۱۰ برای بلوک ۲۰ سانتی‌متری با فاصلهٔ ۵۰ سانتی‌متر درست درمی‌آید (جدول بالا). ۱۲ از بلوک باریک‌تر یا فاصلهٔ کمتر می‌آید و نرخ عمومی نیست؛ استاندارد ۲۹۰۹-۲ هم عدد ثابتی برای تعداد بلوک در متر مربع نمی‌دهد و فقط خود بلوک را تعریف می‌کند. پس پیش از سفارش اندازهٔ بلوکی را که فروشنده تحویل می‌دهد و فاصلهٔ تیرچهٔ نقشه را بنویسید، نه عدد شنیده‌شده را.

بلوک سفالی، سیمانی و یونولیتی اندازهٔ جدا دارند و با یک عدد شمرده نمی‌شوند. بازشوی راه‌پله و نورگیر از شمار بلوک کم می‌کند، ولی گوشهٔ مورب و لبهٔ نامنظم بلوک را برش می‌دهد؛ پس مساحت خالص سقف را بر ۱۰ تقسیم نکنید و نقشهٔ چیدمان را روی اندازهٔ واقعی بلوک پیاده کنید تا وسط کار کم نیاید.

این محاسبه چه فرض‌هایی دارد؟

فرض می‌شود تیرچه‌ها موازی و هم‌فاصله‌اند، هر بلوک کامل است و بلوک نیمه برای کناره‌ها جدا نمی‌شود؛ هر ردیف به بالا گرد می‌شود. شکست و پرت بلوک در حمل و اجرا، بلوک دور تیرچهٔ عرضی و کلاف‌ها حساب نمی‌شود. فاصلهٔ تیرچه‌ها را طراح می‌دهد و حداکثر ۷۰ سانتی‌متر طبق نشریهٔ ۵۴۳ است. عرض بلوک را از فروشنده بپرسید، چون تولیدکننده‌ها ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر می‌سازند.

برای سقفی به عرض ۵ متر چند تیرچه لازم است؟

با فاصلهٔ محور به محور ۵۰ سانتی‌متر، ۱۰ تیرچه. عرض سقف را به سانتی‌متر بر فاصلهٔ تیرچه‌ها تقسیم کنید و جواب را به بالا گرد کنید؛ ۵۰۰ تقسیم بر ۵۰ می‌شود ۱۰. اگر تقسیم عدد صحیح نشد، همیشه یک تیرچه اضافه می‌شود، نه اینکه فاصله‌ها را از عدد نقشه بازتر کنید.

در هر متر مربع سقف چند بلوک می‌رود؟

به فاصلهٔ تیرچه‌ها و عرض بلوک بستگی دارد: ۱۰۰ تقسیم بر فاصلهٔ محور به محور، ضرب در ۱۰۰ تقسیم بر عرض بلوک. با فاصلهٔ ۵۰ سانتی‌متر و بلوک ۲۰ سانتی‌متری ۱۰ بلوک، و با بلوک ۲۵ سانتی‌متری ۸ بلوک. عددهای متفاوتی که در بازار می‌شنوید از همین دو اندازه می‌آید.

فاصلهٔ تیرچه‌ها حداکثر چقدر است؟

نشریهٔ ۵۴۳ سازمان برنامه (دستورالعمل طراحی و اجرای سقف‌های تیرچه و بلوک، ۱۳۹۰) فاصلهٔ محور تا محور تیرچه‌ها را حداکثر ۷۰ سانتی‌متر گذاشته. فاصلهٔ دقیق را طراح سازه تعیین می‌کند و در نقشه می‌آید.

ابعاد بلوک سقفی استاندارد ثابتی دارد؟

نه. استاندارد ملی ایران ۲۹۰۹-۲ می‌گوید ابعاد بلوک با ضخامت سقف و فاصلهٔ تیرچه‌ها تغییر می‌کند و عرض بلوک‌های سفالی و بتنی معمولاً ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر است. عرض بلوکی را که می‌خرید از فروشنده بپرسید و در محاسبه‌گر بنویسید.

پرسش‌های رایج

میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک را هم این ابزار حساب می‌کند؟

نه. این ابزار فقط تعداد تیرچه، طول کل تیرچه و تعداد بلوک را می‌شمارد. میلگرد حرارتی و تقویتی سقف را نقشهٔ سازه تعیین می‌کند؛ بعد از آنکه قطر و فاصله‌اش را از نقشه گرفتید، تعداد و وزنش را با محاسبه‌گر فاصله و تعداد میلگرد و جدول وزن میلگرد بزنید.

برای سقف ۴ در ۵ متر چند تیرچه و بلوک لازم است؟

با فاصلهٔ ۵۰ و بلوک ۲۰ سانتی‌متری، ۱۰ تیرچهٔ ۴ متری (۴۰ متر تیرچه) لازم است و در هر ردیف ۲۰ بلوک می‌نشیند: روی هم ۲۰۰ بلوک، که با ۱۰ بلوک در متر مربع بر ۲۰ متر مربع می‌خواند. با بلوک ۲۵ سانتی‌متری، همان سقف ۱۶۰ بلوک می‌خواهد.

فاصلهٔ ۷۰ سانتی‌متر چند بلوک در متر مربع می‌دهد؟

با بلوک ۲۰ سانتی‌متری ۷٫۱۴ و با بلوک ۲۵ سانتی‌متری ۵٫۷۱ بلوک در هر متر مربع؛ ۷۰ سانتی‌متر بیشترین فاصلهٔ مجاز نشریهٔ ۵۴۳ است و کمترین بلوک را مصرف می‌کند. فاصلهٔ ۵۰ سانتی‌متر ۱۰ و ۸ بلوک می‌خواهد. فاصلهٔ هر سقف را طراح در نقشه تعیین می‌کند.

منابع

نظرها

هنوز نظری برای این صفحه ثبت نشده. نخستین نفر باشید؛ تجربهٔ شما از بازار یا کارگاه به دیگران هم کمک می‌کند.

نظر یا پرسش خود را بنویسید

نظر پس از بررسی منتشر می‌شود. ایمیل و شماره نمی‌خواهیم؛ اطلاعات تماس هم ننویسید.

نظرتان رسید و پس از بررسی، معمولاً تا یک روز، همین‌جا منتشر می‌شود.