دربارهٔ آهن‌حساب

چرا عدد استاندارد، نه فرمول؟

وزن هر متر میلگرد را می‌شود از قطرش با فرمول دایره حساب کرد، ولی فقط وقتی درست درمی‌آید که قطر اسمی در آن بنشیند، نه قطری که روی آج خوانده می‌شود؛ و برای نبشی و تیرآهن چنین فرمول ساده‌ای نیست. استاندارد ملی ایران ۳۱۳۲ و ISO 6935-2 وزن هر نمره را مستقیم جدول کرده‌اند؛ آهن‌حساب همان عدد جدولی را می‌دهد. همین قاعده برای نبشی (DIN 1028)، ناودانی (DIN 1026-1)، هاش و تیرآهن IPE (DIN 1025-5) هم برقرار است. فرمول هندسی فقط جایی به کار می‌رود که استانداردی برای آن مقطع وجود ندارد — مثل قوطی و پروفیل با ابعاد سفارشی — و آن محاسبه‌گرها برچسب «تخمینی» می‌گیرند تا فرقش روشن باشد.

هر عدد از کجا راستی‌آزمایی می‌شود؟

هر ردیف داده منبع خودش را دارد: نام استاندارد یا کاتالوگ کارخانه‌ای که عدد از آن آمده، و مقدارهای هر جدول با چند نمونه از همان منبع مقایسه شده است.

عددهای آهن‌حساب از کدام استانداردها می‌آیند؟

• میلگرد: استاندارد ملی ایران ۳۱۳۲ (هم‌ارز ISO 6935-2)، جرم هر متر و رواداری هر شاخه.
• تیرآهن IPE: DIN 1025-5؛ هاش HEA و HEB: DIN 1025-3 و DIN 1025-2؛ رواداری جرم هر دو: EN 10034.
• نبشی بال مساوی: DIN 1028؛ ناودانی سبک: GOST 8240 و ناودانی سنگین: DIN 1026-1.
• قوطی و پروفیل: EN 10219-2؛ لوله: EN 10255 و ASME B36.10M.
• چگالی استیل: EN 10088-1؛ پوشش گالوانیزه گرم: ISO 1461؛ پرچ پاپ: ISO 15977.
• پیچ، مهره و واشر: جرم هزار عدد بر پایهٔ DIN 933، DIN 934 و DIN 125-A.

جدول کامل هر مقطع را در جدول‌ها و مشخصات فنی ببینید.