جدول گیج ورق فولادی — ضخامت و وزن متر مربع
گیج ورق روشی برای نام‌گذاری ضخامت فولادی است؛ هرچه گیج بزرگ‌تر، ورق نازک‌تر. این جدول گیج ۱۰ تا ۳۰ را برای دو سیستمِ رایج — ورق سیاه (MSG) و ورق گالوانیزه (GSG) — نشان می‌دهد. مثلاً گیج ۱۶ ورق سیاه ضخامت ۱٫۵۲ میلیمتر و وزن ۱۲٫۲۱ کیلوگرم بر متر مربع دارد.
گیج ورق سیاه و گالوانیزه چند میلیمتر و چند کیلو است؟
ورق سیاه (MSG)
| گیج(—) | ضخامت(اینچ) | ضخامت(میلیمتر) | وزن(پوند بر فوت مربع) | وزن(کیلوگرم بر متر مربع) | ورق ۱×۲ متر(کیلوگرم) | ورق ۱٫۲۵×۲٫۵ متر(کیلوگرم) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 | 0.1345 | 3.42 | 5.625 | 27.46 | 54.9 | 85.8 |
| 11 | 0.1196 | 3.04 | 5 | 24.41 | 48.8 | 76.3 |
| 12 | 0.1046 | 2.66 | 4.375 | 21.36 | 42.7 | 66.8 |
| 13 | 0.0897 | 2.28 | 3.75 | 18.31 | 36.6 | 57.2 |
| 14 | 0.0747 | 1.9 | 3.125 | 15.26 | 30.5 | 47.7 |
| 15 | 0.0673 | 1.71 | 2.813 | 13.73 | 27.5 | 42.9 |
| 16 | 0.0598 | 1.52 | 2.5 | 12.21 | 24.4 | 38.1 |
| 17 | 0.0538 | 1.37 | 2.25 | 10.99 | 22 | 34.3 |
| 18 | 0.0478 | 1.21 | 2 | 9.76 | 19.5 | 30.5 |
| 19 | 0.0418 | 1.06 | 1.75 | 8.54 | 17.1 | 26.7 |
| 20 | 0.0359 | 0.91 | 1.5 | 7.32 | 14.6 | 22.9 |
| 21 | 0.0329 | 0.84 | 1.375 | 6.71 | 13.4 | 21 |
| 22 | 0.0299 | 0.76 | 1.25 | 6.1 | 12.2 | 19.1 |
| 23 | 0.0269 | 0.68 | 1.125 | 5.49 | 11 | 17.2 |
| 24 | 0.0239 | 0.61 | 1 | 4.88 | 9.8 | 15.3 |
| 25 | 0.0209 | 0.53 | 0.875 | 4.27 | 8.5 | 13.4 |
| 26 | 0.0179 | 0.45 | 0.75 | 3.66 | 7.3 | 11.4 |
| 27 | 0.0164 | 0.42 | 0.688 | 3.36 | 6.7 | 10.5 |
| 28 | 0.0149 | 0.38 | 0.625 | 3.05 | 6.1 | 9.5 |
| 29 | 0.0135 | 0.34 | 0.563 | 2.75 | 5.5 | 8.6 |
| 30 | 0.012 | 0.3 | 0.5 | 2.44 | 4.9 | 7.6 |
منبع: Manufacturers' Standard Gauge for Sheet Steel — گیج 10
ورق گالوانیزه (GSG)
| گیج(—) | ضخامت(اینچ) | ضخامت(میلیمتر) | وزن(پوند بر فوت مربع) | وزن(کیلوگرم بر متر مربع) | ورق ۱×۲ متر(کیلوگرم) | ورق ۱٫۲۵×۲٫۵ متر(کیلوگرم) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 | 0.1382 | 3.51 | 5.781 | 28.23 | 56.5 | 88.2 |
| 11 | 0.1233 | 3.13 | 5.156 | 25.18 | 50.4 | 78.7 |
| 12 | 0.1084 | 2.75 | 4.531 | 22.12 | 44.2 | 69.1 |
| 13 | 0.0934 | 2.37 | 3.906 | 19.07 | 38.1 | 59.6 |
| 14 | 0.0785 | 1.99 | 3.281 | 16.02 | 32 | 50.1 |
| 15 | 0.071 | 1.8 | 2.969 | 14.49 | 29 | 45.3 |
| 16 | 0.0635 | 1.61 | 2.656 | 12.97 | 25.9 | 40.5 |
| 17 | 0.0575 | 1.46 | 2.406 | 11.75 | 23.5 | 36.7 |
| 18 | 0.0516 | 1.31 | 2.156 | 10.53 | 21.1 | 32.9 |
| 19 | 0.0456 | 1.16 | 1.906 | 9.31 | 18.6 | 29.1 |
| 20 | 0.0396 | 1.01 | 1.656 | 8.09 | 16.2 | 25.3 |
| 21 | 0.0366 | 0.93 | 1.531 | 7.48 | 15 | 23.4 |
| 22 | 0.0336 | 0.85 | 1.406 | 6.87 | 13.7 | 21.5 |
| 23 | 0.0306 | 0.78 | 1.281 | 6.26 | 12.5 | 19.5 |
| 24 | 0.0276 | 0.7 | 1.156 | 5.65 | 11.3 | 17.6 |
| 25 | 0.0247 | 0.63 | 1.031 | 5.04 | 10.1 | 15.7 |
| 26 | 0.0217 | 0.55 | 0.906 | 4.42 | 8.8 | 13.8 |
| 27 | 0.0202 | 0.51 | 0.844 | 4.12 | 8.2 | 12.9 |
| 28 | 0.0187 | 0.47 | 0.781 | 3.81 | 7.6 | 11.9 |
| 29 | 0.0172 | 0.44 | 0.719 | 3.51 | 7 | 11 |
| 30 | 0.0157 | 0.4 | 0.656 | 3.2 | 6.4 | 10 |
منبع: Galvanized Sheet Gauge — گیج 10
گیج ۱۶ ورق سیاه چند میلیمتر است؟
گیج ۱۶ ورق سیاه در سیستم MSG ضخامت ۱٫۵۲ میلیمتر دارد و هر متر مربعش ۱۲٫۲۱ کیلوگرم وزن می‌کند (جدول Manufacturers Standard Gauge for Sheet Steel). همین عدد ۱۶ روی ورق گالوانیزه سیستم GSG است و ۱٫۶۱ میلیمتر درمی‌آید، یعنی نزدیک یک‌دهم میلیمتر ضخیمتر. پس اول روشن کنید ورق سیاه است یا گالوانیزه، بعد سراغ عدد گیج بروید؛ وگرنه وزن بار با فاکتور نمی‌خواند.
گیج ورق یعنی چه و چگونه با ضخامت میلیمتر فرق دارد؟
گیج (Gauge) نام قراردادی برای ضخامت ورق فولادی است که سیستم‌های مختلف (MSG برای ورق سیاه و GSG برای ورق گالوانیزه) آن را تعریف کردند. گیج عدد بدون واحد است و هر عدد گیج به ضخامت دقیق میلی‌متری نگاشت میشود — مثلاً گیج ۱۶ MSG ضخامت ۱٫۵۲ میلیمتر است. گیج عمداً ریاضیاتی نیست (مثلاً گیج ۲۰ دقیقاً نصف گیج ۱۰ نیست)؛ هدف آن ساختار را طبقه‌بندی کردن است.
چرا گیج بزرگ‌تر یعنی ورق نازک‌تر، نه ضخیمتر؟
این تاریخی است — سیستمِ گیج برای میخ و درتوی اروپایی ساخته شد و معنی مخالف دارد؛ بعد گسترش یافت و برای ورق فولادی هم استفاده شد. در سیستمِ گیج، عدد بالاتر یعنی قطر یا ضخامت کمتر. این قاعده برای تمام سیستم‌های گیج (MSG، GSG و...) برقرار است.
فرق ورق گالوانیزه (GSG) و ورق سیاه (MSG) در گیج چیست؟
منبع تفاوت در سیستمِ گیج خود است، نه در ماده یا کیفیت. ورق سیاه (MSG: Manufacturers' Standard Gauge) با یک سیستمِ گیج تعریف شده و ورق گالوانیزه (GSG: Galvanized Sheet Gauge) با سیستمِ متفاوت — وقتی دو ورق اسمی گیج یکسان هستند، ضخامت واقعی‌شان اکیداً فرق می‌کند. این جدول برای هر دو سیستم ضخامت و وزن دقیق را نشان می‌دهد.
در بازار ایران ورق فولادی با گیج فروخته میشود یا با میلیمتر؟
بازار ایران ترکیبی است: کارخانه‌های بزرگ و کاتالوگ رسمی از میلیمتر استفاده می‌کنند — مثلاً «ورق ۲ میلیمتر» — ولی بازار درشت‌فروشی و خرده‌فروشی غالباً با گیج صحبت می‌کند، خصوصاً وقتی ورق از دست دو‌م یا ضایعات کارخانه می‌آید. این جدول برای تبدیل بین دو نام‌گذاری استفاده می‌رود.
گیج ورق را با چه فرمولی به میلیمتر تبدیل کنیم؟
ورق‌ها در بازار جهانی و استاندارد‌های صنعتی با گیج شناخته می‌شوند. برای تبدیل گیج به میلیمتر: ضخامت میلیمتر برابر ضخامت اینچ ضرب‌در ۲۵٫۴؛ برای تبدیل وزن پوند بر فوت مربع به کیلوگرم بر متر مربع: ضرب‌در ۴٫۸۸۲. هر ردیف این جدول از منبع استاندارد (Manufacturers' Standard Gauge یا Galvanized Sheet Gauge) ثبت‌شده و هیچ عددی تقریب نیست.
پرسش‌های رایج
جدول گیج ورق را چطور بخوانم؟
ستون گیج را پیدا کنید و ضخامت به میلیمتر و وزن هر متر مربع را در سیستم MSG (ورق سیاه) یا GSG (گالوانیزه) بخوانید. گیج ۱۶ سیاه ۱٫۵۲ میلیمتر و ۱۲٫۲۱ کیلوگرم بر متر مربع است، پس ورق ۱×۲ متر آن حدود ۲۴٫۴ کیلوگرم میشود. هر سیستم جدول خودش را دارد و نباید با دیگری قاطی شود.
گیج ورق به میلیمتر را دستی چطور حساب کنم؟
ضخامت گیج را به اینچ از جدول بخوانید و در ۲۵٫۴ ضرب کنید. گیج ۱۶ سیاه ۰٫۰۵۹۸ اینچ است و ۱٫۵۲ میلیمتر میشود؛ گیج ۱۶ گالوانیزه ۰٫۰۶۳۵ اینچ و ۱٫۶۱ میلیمتر. ضخامت گیج ۱۸ سیاه ۱٫۲۱ و گیج ۳۰ سیاه ۰٫۳۰ میلیمتر است، یعنی عدد گیج بالاتر، ورق نازک‌تر.
گیج ۱۰ تا ۳۰ چقدر وزن متر مربع دارند؟
در ورق سیاه، گیج ۱۰ با ضخامت ۳٫۴۲ میلیمتر ۲۷٫۴۶ کیلوگرم بر متر مربع وزن دارد و گیج ۳۰ با ضخامت ۰٫۳۰ میلیمتر ۲٫۴۴ کیلوگرم. در ورق گالوانیزه همین دو ۲۸٫۲۳ و ۳٫۲۰ کیلوگرماند. گالوانیزه در هر گیج کمی ضخیمتر و سنگینتر است، چون جدول GSG ضخامت اسمی بیشتری دارد.
منابع
- BS EN 10346:2015، ورق فولادی پوشش‌داده‌شده با غوطه‌وری گرم پیوسته (BSI Knowledge)
«این استاندارد الزامات محصولات تخت فولادی پوشش‌داده‌شده با غوطه‌وری گرم پیوسته را مشخص می‌کند.»
- ASTM A924/A924M-25a، ورق فولادی پوشش‌فلزی با فرایند غوطه‌وری گرم (ASTM International)
«expressed to 0.001 in. [0.01 mm] for both coils and cut lengths»