طول خاموت میلگرد را چطور به تعداد شاخه تبدیل کنیم؟

۲قلاب ۹۰ و ۱۳۵ درجهٔ خاموت چه طولی به آن اضافه می‌کنند؟

برای خاموت با قطر ۱۶ میلی‌متر و کمتر، آیین‌نامه بتن ایران حداقل طول مستقیم قلاب ۹۰ و ۱۳۵ درجه را ۶ برابر قطر میلگرد و حداقل آن را ۷۵ میلی‌متر تعیین می‌کند. این عدد را باید در طول بازشدهٔ خاموت وارد کرد، نه اینکه بعد از برش به‌صورت دستی به آن اضافه شود. محاسبه‌گر خاموت آهن‌حساب طول قلاب و کسری خم را خودش در طول برش می‌نشاند و تعداد و وزن خاموت را هم می‌دهد.

برای خاموت‌های ضخیم‌تر، ضابطهٔ قلاب می‌تواند متفاوت باشد؛ بنابراین عدد قلاب را از نقشه و آیین‌نامهٔ پروژه بردارید. از روی عادت کارگاه، یک ضریب ثابت برای همهٔ نمره‌ها نگذارید.

۳قطر داخلی خم خاموت چقدر باید باشد؟

برای خاموت تا قطر ۱۶ میلی‌متر، آبا قطر داخلی خم را حداقل ۴ برابر قطر میلگرد تعیین می‌کند. پس شعاع و قطر خم را از شکل اجرایی یا ابزار خم‌کاری کنترل کنید؛ خم‌کردن میلگرد روی گوشهٔ تیز، جایگزین ضابطهٔ قطر داخلی خم نیست.

در سفارش رده A2 و A3 را با نمره و مشخصات پروژه قاطی نکنید. ردهٔ میلگرد، قطر و ضابطهٔ خم سه کنترل جدا هستند.

۴انواع خاموت کدام‌اند؟

هر خاموت برای عضوی خاص ساخته می‌شود و چهار شکل رایج دارد: بستهٔ ساده، دوبل، مارپیچ و سنجاقی. مبحث نهم مقررات ملی ساختمان نیز دورگیر، دورپیچ و قالب دوخت (سنجاقی) را جدا از هم نام می‌برد.

خاموت بستهٔ ساده یک حلقهٔ مستطیلی با قلاب است و در تیر و ستون مستطیلی بیشترین مصرف را دارد. خاموت دوبل از دو حلقه ساخته می‌شود که روی هم می‌نشینند و در ستونِ پرمیلگرد، میلگردهای بیشتری را در گوشهٔ حلقه‌ها نگه می‌دارند. مارپیچ یک میلگرد پیوسته است که دور هستهٔ ستون دایره‌ای می‌پیچد. سنجاقی میلگردی کوتاه است که میلگرد طولیِ میانی را به خاموت می‌بندد و از کمانش آن جلوگیری می‌کند.

۵خاموت مارپیچی با خاموت سنتی چه فرقی دارد؟

خاموت مارپیچی یک رشتهٔ پیوسته با گام ثابت است، ولی خاموت سنتی از حلقه‌های جدا ساخته می‌شود و هر حلقه با قلاب خودش بسته می‌شود.

به همین دلیل طول بازشدهٔ مارپیچ را از قطر هسته، گام و ارتفاع ستون به‌دست می‌آورند، نه از جمع چهار ضلع و قلاب‌ها. فرمول‌های این صفحه برای خاموت بستهٔ مستطیلی‌اند؛ برای مارپیچ طول را از نقشه یا کارگاه خم بگیرید.

۶نحوه چیدمان خاموت در تیر و ستون چیست؟

خاموت‌ها در دو سر تیر و ستون، یعنی ناحیهٔ بحرانی، نزدیک‌تر از میانهٔ عضو چیده می‌شوند. طول این ناحیه و فاصلهٔ خاموت را مبحث نهم بر پایهٔ نوع قاب، قطر میلگرد طولی و ابعاد مقطع تعیین می‌کند؛ عدد را از نقشهٔ محاسباتی بردارید، نه از عادت کارگاه.

در ستونی که میلگرد میانی دارد، انتهای سنجاقی‌های متوالی را یک‌در‌میان جابه‌جا می‌کنند تا قلاب‌ها در یک وجه جمع نشوند؛ بند ۹-۲۰-۶-۳-۳-۲ مبحث نهم این را برای قاب با شکل‌پذیری زیاد می‌خواهد.

۷مقررات ملی ساختمان دربارهٔ استفاده از خاموت و قلاب آن چیست؟

مبحث نهم مقررات ملی ساختمان (ویرایش پنجم) قلاب لرزه‌ای را «قلاب با خم ۱۳۵ درجه و یا بیشتر بر روی خاموت‌ها، دورگیرها و یا سنجاقی‌ها، با طول مستقیم بعد از خم حداقل ۶ برابر قطر و یا ۷۵ میلی‌متر» تعریف می‌کند.

همین تعریف می‌گوید قلاب دورگیرهای دایره‌ای می‌تواند ۹۰ درجه یا بیشتر خم داشته باشد، ولی قلاب لرزه‌ای باید میلگردهای طولی را دربر بگیرد و طول مستقیمش رو به داخل باشد.

۸انواع خم میلگرد برای خاموت و قلاب کدام‌اند؟

خم‌های رایج میلگرد در کارگاه چهار نوع‌اند: قلاب ۹۰ درجه، قلاب لرزه‌ای ۱۳۵ درجه، خم گوشهٔ خاموت و خم S یا مایل. بند ۹-۲۲-۶-۳-۱ مبحث نهم دربارهٔ آخری می‌گوید: «میلگردهای غیر هم‌امتداد، مانند خم S و یا خم با شیب ۱ به ۶ باید قبل از قرار گرفتن در قالب خم زده شوند.»

قلاب ۹۰ درجه در انتهای خاموت معمولی و سنجاقی دیده می‌شود و قلاب ۱۳۵ درجه در ناحیهٔ لرزه‌ای؛ خم گوشه چهار بار در هر حلقه تکرار می‌شود. هر نوع خم قطر داخلی و طول مستقیم خودش را دارد؛ عدد آن را از نقشه و آیین‌نامهٔ پروژه بردارید.

۹روش‌های خمکاری میلگرد برای خاموت کدام‌اند؟

خاموت را در کارگاه با میز خم و آچار دستی یا با دستگاه خم میلگرد می‌سازند، و در هر دو روش باید سرد خم شود: بند ۹-۲۲-۶-۳-۱ مبحث نهم می‌گوید «آرماتورها باید قبل از قرار گرفتن در محل، در حالت سرد خم شوند؛ مگر آن که خم آرماتورها با مجوز مهندس ناظر به روش دیگری انجام شود.»

میز خم برای تعداد کم و تیپ‌های متفاوت به‌صرفه است. دستگاه برقی برای تعداد زیاد از یک تیپ مناسب‌تر است، چون قطر و زاویهٔ خم را در همهٔ قطعه‌ها تکرار می‌کند. قطر داخلی خم را در هر دو روش با قالب یا میلهٔ خم کنترل کنید، نه با چشم.

۱۰از طول بازشدهٔ خاموت چطور تعداد خاموت هر شاخه را دربیاوریم؟

طول شاخهٔ ۱۲ متری را بر طول بازشدهٔ یک خاموت تقسیم کنید و فقط تعداد کامل خاموت را نگه دارید؛ بخش اعشاری یک خاموت قابل تحویل نیست. باقی‌ماندهٔ شاخه نیز باید جدا ثبت شود تا اگر با تیپ دیگری سازگار است، در برش بعدی مصرف شود.

برای هر تیپ خاموت این محاسبه را جدا انجام دهید. اگر یک نمره میلگرد برای خاموت‌های تیر و ستون استفاده می‌شود، طول متفاوت خاموت‌ها باعث می‌شود تعداد قطعهٔ قابل برش از هر شاخه متفاوت باشد. بهینه‌سازی برش شاخه ۱۲ متری برای همین مرحله کاربرد دارد.

۱۱تعداد خاموت موردنیاز عضو را چطور از نقشه به‌دست بیاوریم؟

تعداد خاموت از طول ناحیهٔ موردنظر و فاصلهٔ خاموت‌گذاری روی نقشه به‌دست می‌آید؛ سپس باید جایگاه خاموت‌های ابتدا و انتهای ناحیه نیز طبق جزئیات اجرایی کنترل شود. یک فرمول سرانگشتی واحد برای تمام نواحی سازه قابل اتکا نیست، چون فاصلهٔ خاموت‌ها ممکن است در طول عضو تغییر کند.

بعد از مشخص‌شدن تعداد خاموت هر تیپ، تعداد شاخهٔ لازم را از روی الگوی برش حساب کنید. برای کنترل وزن خرید، محاسبه‌گر وزن و قیمت میلگرد را بعد از تعیین تعداد شاخه به‌کار ببرید، نه به‌عنوان جایگزین محاسبهٔ برش.

لیستوفر خوب باید طول بازشده، تعداد قطعه، نمره و تیپ خاموت را کنار هم داشته باشد. اگر فقط وزن کل در برگه باشد، سرپرست کارگاه نمی‌فهمد چند شاخه باید ببرد و چه مقدار ته‌مانده خواهد داشت. سفارش آهن‌فروشی را بعد از همین تبدیل به شاخه ببندید.

۱۲چرا وزن تئوری خاموت برای سفارش کافی نیست؟

وزن تئوری فقط طول محاسباتی فولاد را نشان می‌دهد؛ اما خرید واقعی با شاخه و بندیل انجام می‌شود و ته‌ماندهٔ برش را هم باید در نظر گرفت. اگر اول وزن را به کیلو تبدیل کنید و بعد بخواهید آن را به شاخه برگردانید، ممکن است کسری یک شاخه را از قلم بیندازید.

ترتیب امن‌تر این است: تیپ خاموت، طول بازشده، تعداد خاموت، الگوی برش، تعداد شاخه و در آخر وزن سفارش. این ترتیب برای آهن‌فروش و مجری قابل کنترل‌تر از یک عدد وزن نهایی است.

۱۳ته‌ماندهٔ برش خاموت را دور بریزیم یا نگه داریم؟

ته‌مانده تا وقتی برای یک قطعهٔ مجاز دیگر پروژه قابل استفاده باشد، ضایعات قطعی نیست. آن را با طول و نمره جدا نگه دارید تا در الگوی برش بعدی وارد شود؛ ته‌ماندهٔ بی‌برنامه خیلی زود با ضایعات مخلوط می‌شود و دیگر در متره دیده نمی‌شود.

این همان سیگنال دست‌اول بازار است: دو سفارش با وزن تئوری یکسان، اگر الگوی برش متفاوتی داشته باشند، الزاماً تعداد شاخه و هزینهٔ خرید یکسان ندارند.

اگر طول بازشده از چند تیپ خاموت به دست آمده، تیپ‌ها را در یک جدول جدا نگه دارید و ته‌ماندهٔ هر الگو را مقابل همان تیپ ثبت کنید. این کار باعث می‌شود یک باقی‌ماندهٔ مناسب در سفارش بعدی دوباره به‌عنوان ضایعات ثبت نشود.