تفاوت میلگرد A2 و A3 در ردهٔ مقاومتی، شکل آج و رفتار خمکاری آن‌هاست؛ نه در نمرهٔ میلگرد. طبق استاندارد ملی ایران ۳۱۳۲، تنش تسلیم A2 حدود ۳۴۰ مگاپاسکال و A3 حدود ۴۰۰ مگاپاسکال است. برای خرید، نمره، رده، مهر نورد و مدارک فنی بار را جداگانه کنترل کنید.
۱تفاوت میلگرد A2 و A3 در مقاومت و آج چیست؟
فرق اصلی در ردهٔ مقاومتی، شکل آج و رفتار خمکاری است. تنش تسلیم A2 حدود ۳۴۰ مگاپاسکال و A3 حدود ۴۰۰ مگاپاسکال است.
در خرید، «میلگرد ۱۶» مشخصات کامل نیست؛ رده باید کنار نمره بیاید. وزن نظری مقطع با نمره تعیین میشود، اما رده ظرفیت مقاومتی فولاد را مشخص می‌کند.
۲انواع میلگرد بر اساس گریدبندی کدام‌اند؟
مبحث نهم مقررات ملی ساختمان (ویرایش پنجم، جدول ۹-۴-۲) آرماتور را بر پایهٔ تنش حد تسلیم در چند رده می‌آورد: S240 ساده، S340 و S350 آجدار مارپیچ، S400 و S420 آجدار جناغی، و S500 و S520 آجدار مرکب یا سرد.
بازار این رده‌ها را با نام A1 تا A4 می‌شناسد. طبق همان جدول مبحث نهم، تنش حد تسلیم S340 برابر ۳۴۰ و S400 برابر ۴۰۰ مگاپاسکال است؛ همان عددی که برای A2 و A3 می‌گویند. مقاومت کششی حداقل این دو رده در همان جدول ۵۰۰ و ۵۶۰ مگاپاسکال آمده است.
مبحث نهم رده‌های S420، S400، S320 و S340 را «فولاد نیمه‌سخت» می‌نامد: «فولاد نیمه‌سخت (S420، S400، S320، S340) که منحنی تنش-کرنش آن دارای پایهٔ تسلیم بسیار محدود است.»
۳A2 و A3 از نظر شکل ظاهری چه فرقی دارند؟
جدول ۹-۴-۲ مبحث نهم رویهٔ رده S340 را «آجدار مارپیچ» و رده S400 را «آجدار جناغی» ثبت کرده است؛ یعنی A2 با آج مارپیچ و A3 با آج جناغی شناخته میشود.
ظاهر آج نشانهٔ اولیه است و گواهی کارخانه جای آن را نمیگیرد؛ مهر نورد روی شاخه و برگهٔ آزمایش را هم کنار آن بخوانید.
۴نمرهٔ میلگرد با ردهٔ A2 و A3 چه تفاوتی دارد؟
نمره اندازهٔ اسمی میلگرد است و رده دربارهٔ خواص مقاومتی فولاد. بنابراین دو میلگرد هم‌نمره از A2 و A3 از نظر وزن نظری مقطع پایه یکسان‌اند، اما ظرفیت مقاومتی یکسانی ندارند.
سفارش فقط با نمره ناقص است. وزن و قیمت میلگرد برای وزن مناسب است، اما انتخاب رده باید از نقشه و مشخصات سازه بیاید.
۵آج A2 و A3 را در کارگاه چطور تشخیص بدهیم؟
شکل آج نشانهٔ اولیه است، نه تنها معیار پذیرش. A2 با خطوط موازی و فاصله‌دار و A3 با آج فشرده‌تر و جناقی یا مورب توصیف شده است؛ مهر نورد روی شاخه نیز باید کنترل شود.
اگر ردهٔ فاکتور با ظاهر یا مارکینگ بار نمی‌خواند، شاخه را پیش از خمکاری جدا کنید و گواهی آزمایش کارخانه را بخواهید. چک‌لیست تحویل بار همین کنترل را در مرحلهٔ تحویل قرار می‌دهد.
۶A2 برای خاموت بهتر است یا A3؟
A2 بهدلیل رفتار مناسبتر در خمکاری، در بسیاری از کارگاهها برای خاموت دیده میشود؛ A3 در آرماتورهای اصلی تیر، ستون و فونداسیون کاربرد رایجی دارد. این تقسیم‌بندی جای نقشهٔ سازه را نمیگیرد.
اگر نقشه رده مشخصی داده باشد، جایگزینی خودسرانه درست نیست. تفاوت مقاومت می‌تواند طراحی را از مبنای اولیه خارج کند؛ پس موجودی بنکدار نباید تعیین‌کنندهٔ رده باشد.
۷آیا میلگرد A3 قابل جوشکاری است؟
نمی‌توان A3 را با یک جملهٔ «کاملاً غیرقابل جوش» توصیف کرد. قابلیت جوش به ترکیب شیمیایی، روش جوش و دستورالعمل پروژه وابسته است. ASTM A615/A615M نیز جوشکاری فولادهای مشمول خود را به احتیاط و روش مناسب وابسته می‌کند.
اگر اتصال جوشی لازم است، مشخصات میلگرد و روش اجرایی باید از مدارک پروژه و استاندارد جوشکاری گرفته شود. صرف دیدن مهر A3 روی شاخه مجوز جوشکاری نیست.
۸تنش تسلیم A2 و A3 چند مگاپاسکال است؟
تنش حد تسلیم A2 حدود ۳۴۰ و A3 حدود ۴۰۰ مگاپاسکال است؛ جدول ۹-۴-۲ مبحث نهم همین مقدارها را برای رده‌های S340 و S400 آورده و مقاومت کششی حداقل را ۵۰۰ و ۵۶۰ مگاپاسکال نوشته است. این اعداد را با استاندارد مورد استفادهٔ پروژه بخوانید و با گریدهای استانداردهای خارجی یکی فرض نکنید.
ISO 6935-2:2019 استاندارد مستقلی برای میلگردهای آجدار است و الزامات فنی این محصول را پوشش می‌دهد. برای مقایسهٔ A2/A3 ایرانی، مرجع اصلی دادهٔ این مطلب استاندارد ملی ایران ۳۱۳۲ است.
۹اگر ردهٔ فاکتور با میلگرد تحویلی نخواند چه کنیم؟
بار را پیش از خمکاری یا بتن‌ریزی متوقف و شاخهٔ مشکوک را جدا کنید. مهر نورد، شکل آج، برگهٔ تست کشش و مشخصات فاکتور را کنار هم بگذارید و از فروشنده توضیح مستند بخواهید.
تشخیص چشمی برای غربال اولیه مفید است، اما گواهی آزمایش یا آزمون معتبر برای اختلاف واقعی رده مطمئن‌تر است. کنترل رده باید همان روز تحویل انجام شود.
