وزن مخصوص استیل ۳۰۴ عدد ۷٫۹۳ و استیل ۳۱۶ عدد ۷٫۹۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب است (Nippon Steel)؛ استاندارد اروپایی EN 10088-1 همین دو را گرد کرده و ۷٫۹ و ۸٫۰ نوشته. پس ورق ۳۱۶ هم‌اندازه کمی سنگین‌تر است: هر متر مربع ورق ۱ میلی‌متری ۷٫۹ در برابر ۸ کیلوگرم.
۱وزن ورق استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ کدام بیشتر است؟
۳۱۶ کمی سنگین‌تر است. Nippon Steel چگالی SUS304 را ۷٫۹۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب و SUS316 را ۷٫۹۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب اعلام می‌کند؛ بنابراین اگر طول، عرض و ضخامت ورق یکسان باشد، جرم ۳۱۶ کمی بیشتر می‌شود. این اختلاف کوچک است و معیار کیفیت یا قیمت‌گذاری بهتنهایی نیست.
برای محاسبهٔ عملی، چگالی را با حجم قطعه ترکیب کنید؛ برای ورق، طول × عرض × ضخامت × چگالی مبنای محاسبه است. اگر می‌خواهید محاسبهٔ عمومی فلزات را انجام دهید، محاسبهٔ وزن فلزات از همین منطق استفاده می‌کند.
۲وزن مخصوص استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ دقیقاً چه عددی است؟
عددهای ۷٫۹۳ و ۷٫۹۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب از جدول خواص فیزیکی Nippon Steel آمده‌اند. برای مقاله‌ای که قرار است مرجع محاسبه باشد، بهتر است عدد اختصاصی گرید را نگه داریم و آن را با عدد گردِ «حدود ۸» جایگزین نکنیم؛ عدد گرد برای برآورد سریع است، نه مقایسهٔ دقیق دو گرید.
تفاوت کوچک چگالی به ترکیب آلیاژی مربوط است. ۳۱۶ در ترکیب خود مولیبدن دارد و همین تفاوت ترکیب، در کنار عناصر دیگر، چگالی و رفتار خوردگی گرید را از ۳۰۴ متمایز می‌کند.
نام گرید هم از منبعی به منبع دیگر فرق می‌کند. Outokumpu در صفحهٔ فولادهای آستنیتی خود گرید را این‌طور می‌نویسد: «Core 304/4301 EN 1.4301 (ASTM 304)»؛ یعنی ۳۰۴ استاندارد ASTM همان ۱٫۴۳۰۱ اروپایی است و جدول چگالی را با هر دو نام می‌توان خواند.
۳وزن مخصوص استیل ۳۰۴، 304L، ۳۱۶ و 316L در جدول‌های مرجع چقدر است؟
وزن مخصوص ۳۰۴ و 304L در جدول Nippon Steel ۷٫۹۳ و ۳۱۶ و 316L ۷٫۹۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب است؛ استاندارد اروپایی EN 10088-1 همین گریدها را با یک رقم اعشار، ۷٫۹ و ۸٫۰ کیلوگرم بر دسی‌متر مکعب، آورده است. حرف L (کربن کم) چگالی را عوض نمیکند و 304L همان عدد ۳۰۴ را دارد.
گرید فریتی ۴۳۰، که در بازار گاهی جای ۳۰۴ فروخته می‌شود، در EN 10088-1 چگالی ۷٫۷ دارد؛ یعنی ورق ۴۳۰ هم‌اندازه حدود ۲٫۵ درصد سبک‌تر از ۳۰۴ است. عددهای EN را جدول خواص فیزیکی Euro Inox هم بی‌تغییر نقل می‌کند.
وزن مخصوص استیل ۳۰۴، 304L، ۳۱۶ و 316L در دو مرجع؛ ۴۳۰ برای مقایسه| گرید | Nippon (g/cm³) | EN 10088-1 (kg/dm³) | شمارهٔ EN |
|---|
| 304 | 7.93 | 7.9 | 1.4301 |
| 304L | 7.93 | 7.9 | 1.4307 |
| 316 | 7.98 | 8.0 | 1.4401 |
| 316L | 7.98 | 8.0 | 1.4404 |
| 430 | — | 7.7 | 1.4016 |
۴وزن مخصوص با چگالی استیل فرقی دارد؟
در بازار این دو را یکی می‌گیرند و برای حساب وزن هم فرقی ندارد. از نظر فنی، وزن مخصوص نسبت به آب است و عددش با چگالی بر حسب گرم بر سانتی‌متر مکعب برابر درمی‌آید: ۷٫۹۳ برای ۳۰۴ و ۷٫۹۸ برای ۳۱۶ (Nippon Steel).
اگر چگالی را بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب بخواهی، ضربدر ۱۰۰۰ کن: ۷٬۹۳۰ برای ۳۰۴ و ۷٬۹۸۰ برای ۳۱۶. این عدد را مستقیم در حجم ورق به متر مکعب ضرب کن؛ محاسبه‌گر وزن استیل همین حساب را برایت انجام می‌دهد.
۵وزن ورق استیل ۱×۲ متر با ضخامت ۱ و ۲ میلی‌متر چقدر است؟
ورق ۱×۲ متر با ضخامت ۱ میلی‌متر حجمی برابر ۰٫۰۰۲ متر مکعب دارد. وزن نظری آن برای گرید ۳۰۴ می‌شود ۱۵٫۸۶ کیلوگرم و برای گرید ۳۱۶ می‌شود ۱۵٫۹۶ کیلوگرم. با ضخامت ۲ میلی‌متر این دو عدد ۳۱٫۷۲ کیلوگرم و ۳۱٫۹۲ کیلوگرم است.
اختلاف دو گرید در هر ورق حدود ۰٫۱ تا ۰٫۲ کیلوگرم است؛ در یک بار چندتنی هم باید جداگانه حسابش کنی. ورق واقعی در محدودهٔ رواداری ضخامت کمی از وزن نظری فاصله می‌گیرد، پس وزن باسکول را مبنای تسویه بگذار.
۶هر متر مربع ورق استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ در هر ضخامت چند کیلوگرم است؟
هر متر مربع ورق استیل ۱ میلی‌متری با چگالی EN 10088-1 برای ۳۰۴ حدود ۷٫۹ و برای ۳۱۶ حدود ۸ کیلوگرم است و وزن با ضخامت خطی بالا می‌رود: ورق ۲ میلی‌متری دو برابر و ۳ میلی‌متری سه برابر. محاسبه‌گر وزن استیل آهن‌حساب هم با همین عددهای EN حساب می‌کند.
اگر فروشنده با عدد Nippon حساب کند، ورق ۱×۲ متر ۱ میلی‌متری ۳۰۴ را ۱۵٫۸۶ کیلوگرم می‌گوید، نه ۱۵٫۸؛ فاصلهٔ دو مرجع برای ۳۰۴ حدود ۰٫۴ و برای ۳۱۶ حدود ۰٫۲۵ درصد است و از رواداری ضخامت ورق کمتر است. جدول وزن نظری است و مبنای تسویه همچنان باسکول است.
۷فرمول وزن ورق استیل بر اساس گرید چیست؟
وزن = طول × عرض × ضخامت × چگالی. واحدها را قبل از ضرب هماهنگ کنید؛ اگر چگالی بر حسب گرم بر سانتی‌متر مکعب است، تبدیل واحد حجم را هم در نظر بگیرید. برای یک متر مربع ورق با ضخامت یک میلی‌متر، عدد چگالی بر حسب گرم بر سانتی‌متر مکعب از نظر عددی برابر وزن همان متر مربع بر حسب کیلوگرم است.
برای مقایسهٔ گریدها، وزن استیل بر اساس گرید مقصد مناسب‌تری است؛ چون مسئلهٔ اصلی اینجا انتخاب چگالی درست است، نه حفظ‌کردن یک ضریب مشترک برای همهٔ استیل‌ها.
۸آیا اختلاف وزن ۳۰۴ و ۳۱۶ یعنی ۳۱۶ کیفیت بالاتری دارد؟
نه. سنگین‌تر بودن ۳۱۶ فقط یک ویژگی فیزیکی است و به‌خودی‌خود کیفیت قطعه را ثابت نمیکند. انتخاب ۳۱۶ معمولاً زمانی توجیه فنی پیدا می‌کند که مقاومت خوردگی بالاتر در محیط موردنظر اهمیت داشته باشد؛ انتخاب ۳۰۴ در بسیاری از کاربردهای عمومی کافی است.
پس هنگام تحویل بار، وزن را با ابعاد و گرید سفارش مقایسه کنید، نه با این فرض که هر ورق سنگین‌تر الزاماً بهتر است. اگر اختلاف وزن از محاسبه خارج شد، ضخامت واقعی، ابعاد و هویت گرید را جداگانه بررسی کنید.
۹آیا از روی وزن می‌شود ۳۰۴ را از ۳۱۶ تشخیص داد؟
وزن بهتنهایی روش مطمئنی برای تشخیص گرید نیست. اختلاف چگالی دو گرید کوچک است و هر اختلاف واقعی دیگری مثل تفاوت ضخامت یا ابعاد می‌تواند آن را مخدوش کند. برای خرید حساس، مدرک شناسایی و آنالیز متریال از وزنکشی ساده قابل اتکاتر است.
ISO 404 نیز می‌گوید الزامات تحویل عمومی فولاد باید همراه با الزامات مورد توافق سفارش یا استاندارد محصول خوانده شود. بنابراین برای بار صنعتی، مشخصات سفارش و مدارک تحویل را کنار عدد باسکول نگه دارید.
۱۰برای وزنکشی ورق استیل چه چیزهایی را باید روی فاکتور کنترل کرد؟
گرید، طول، عرض، ضخامت و تعداد ورق را از فاکتور با سفارش تطبیق دهید و سپس وزن نظری را جداگانه محاسبه کنید. اگر ورق با عنوان کلی «استیل» فروخته شده باشد، محاسبهٔ دقیق بدون دانستن گرید ممکن نیست.
در خریدهای بزرگ، یک اختلاف کوچک چگالی را با اختلاف ضخامت یا ابعاد قاطی نکنید. برای مشخصات مقاطع و اندازه‌ها هم سایز و مشخصات مقاطع فولادی می‌تواند مرجع داخلی مکمل باشد.
