آهن‌حساب

خواندنی‌ها · واژه‌های بازار آهن

میخ پرچ چیست و نمره و سایز روی بسته یعنی چه؟

قطر متهٔ پیشنهادی برای هر قطر استاندارد پرچ کور آلومینیومی طبق DIN 7337، بر حسب میلی‌متر
قطر متهٔ پیشنهادی برای هر قطر استاندارد پرچ کور آلومینیومی طبق DIN 7337، بر حسب میلی‌متر

میخ پرچ چیست؟ میخ پرچ از یک سمت نصب می‌شود؛ روی بسته عدد اول ردهٔ قطر و عدد دوم محدودهٔ گیرش است. نمره و سایز روی بسته را بی توجه به سازنده و استاندارد به قطر یا طول قطعی تبدیل نکنید. برای خرید، دیتاشیت محصول معتبرتر از حدس است.

انتخاب پرچ بر اساس ضخامت ورقمحاسبه کن ←
نوشتهٔ تحریریهٔ آهن‌حساببه‌روزرسانی زمان مطالعه: ۵ دقیقه

میخ پرچ چیست و پرچ توپر با پرچ کور چه فرقی دارد؟

میخ پرچ را با پرچ‌کن از یک سمت قطعه نصب می‌کنند: بدنه در سوراخ از پیش آماده می‌نشیند و با کشیدن میله (ماندرل) سر دوم آن شکل می‌گیرد. ISO 15983 همین نوع را با عنوان «Open end blind rivets with break pull mandrel and protruding head» (پرچ کور باز با ماندرل شکستنی و سر برجسته) تعریف می‌کند.

پرچ توپر بدنهٔ یکپارچه دارد و سر دومش با ضربه یا فشار شکل می‌گیرد؛ پس باید دو طرف اتصال در دسترس باشد. پرچ کور برای جایی است که فقط یک طرف در دسترس است، و «نمره»ای که روی بسته می‌بینید معمولاً به همین خانواده برمی‌گردد.

نمره و سایز پرچ روی بسته دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهد؟

در بازار، «نمره» و «سایز» پرچ همیشه یک قرارداد یکنواخت بین همهٔ کاتالوگ‌ها نیست؛ به همین دلیل امن‌ترین خوانش، قطر اسمی یا قطر واقعی بدنه و بازهٔ گیرش درج‌شده در مشخصات همان محصول است. کدهایی مثل ۴-۱۰ را نباید بدون دیدن کاتالوگ سازنده به یک طول فیزیکی قطعی تبدیل کرد.

برای انتخاب پرچ بر اساس ضخامت واقعی قطعات، انتخاب پرچ بر اساس ضخامت ورق ابزار مستقیم‌تری از حدس زدن «نمره» است.

پرچ ۴-۱۰ یعنی چه؟

کد ۴-۱۰ را باید مطابق سیستم نام‌گذاری همان محصول خواند؛ در بسیاری از بسته‌های بازار، عدد اول به ردهٔ قطر و عدد دوم به محدودهٔ گیرش اشاره می‌کند. اما همین نام‌گذاری میان فروشنده‌ها یکسان نیست؛ بنابراین عدد دوم را خودکار «طول کل پرچ» فرض نکنید.

این تفاوت در نام‌گذاری یکی از خلأهای محتوایی بازار است: برای خرید مطمئن، نام استاندارد یا دیتاشیت سازنده از یک جدول عمومی معتبرتر است.

قطر پرچ با سوراخ مته چه رابطه‌ای دارد؟

سوراخ باید برای عبور بدنهٔ پرچ مناسب باشد، اما قطر سوراخ را نمی‌توان برای همهٔ خانواده‌های پرچ با یک قاعدهٔ بازاری ثابت تعیین کرد. استانداردهای خانوادهٔ DIN EN ISO 159xx، بسته به نوع، جنس و شکل سر پرچ، مشخصات ابعادی و کاربردی جداگانه دارند.

استاندارد ISO 15983، برای نمونه، مشخصات پرچ کور باز با ماندرل شکستنی و سر برجسته را برای یک خانوادهٔ مشخص از مواد و قطرهای اسمی تعریف می‌کند؛ بنابراین عدد مته باید از مشخصات همان نوع پرچ گرفته شود، نه از یک فرمول عمومی.

برای پرچ ۴ میلی‌متر چه مته‌ای مناسب است؟

برای پرچ ۴ میلی‌متری، متهٔ ۴٫۱ میلی‌متر در جدول همین صفحه آمده است. این عدد را برای همان خانواده و دستورالعمل مرجع استفاده کنید؛ آن را به همهٔ پرچ‌های با ظاهر مشابه تعمیم ندهید.

اگر قطر واقعی پرچ یا استاندارد آن با این مشخصات فرق دارد، ابتدا دیتاشیت همان محصول را مبنا قرار دهید.

چطور طول پرچ را از روی ضخامت کار انتخاب کنیم؟

طول مناسب پرچ به ضخامت مجموع قطعاتی که باید در محدودهٔ گیرش پرچ قرار بگیرند وابسته است؛ بنابراین فقط دانستن قطر کافی نیست. باید مجموع ضخامت ورق‌ها، نوع سر و محدودهٔ گیرش پرچ انتخابی را کنار هم دید.

این همان بخشی است که در بازار با عبارت grip range شناخته می‌شود و از «طول کل بدنه» کاربردی‌تر است؛ دو پرچ با قطر یکسان می‌توانند برای ضخامت‌های متفاوت طراحی شده باشند.

سرعدسی، سرپهن و سرخزینهٔ پرچ چه فرقی دارند؟

شکل سر پرچ بخشی از طراحی اتصال است: سر برجسته برای اتصال عمومی، سر پهن برای توزیع بهتر نیرو روی سطح نرم‌تر و سرخزینه برای نشستن هم‌سطح با سطح قطعه به‌کار می‌رود. انتخاب سر را باید با ضخامت ورق، فضای پشت اتصال و نیاز ظاهری هماهنگ کرد.

اگر اتصال فقط از یک طرف قابل دسترسی است، پرچ کور مزیت مهمی دارد؛ برای مقایسه با پیچ و مهره، کلاس و گرید پیچ و مهره در بازار آهن دقیقاً یعنی چه؟ را هم ببینید.

DIN 7337 هنوز استاندارد جاری پرچ کور است؟

خیر؛ این نکته در متن قبلی نیاز به اصلاح داشت. DIN Media نسخه‌های DIN 7337 را «withdrawn» نشان می‌دهد و اعلام می‌کند این خانواده با استانداردهای DIN EN ISO برای انواع پرچ کور جایگزین شده است. برای نمونه DIN EN ISO 15983 نسخهٔ جاری خانوادهٔ پرچ کور A2/A2 است.

بنابراین در متن آموزشی بهتر است DIN 7337 را به‌عنوان مرجع تاریخی/قدیمی نام ببریم و برای انتخاب محصول جدید، استاندارد DIN EN ISO مربوط به همان نوع پرچ را بررسی کنیم.

پرسش‌های رایج

میخ پرچ چیست؟

میخ پرچ، که در متن فنی پرچ کور هم می‌گویند، اتصالی دائمی است که از یک سمت قطعه نصب می‌شود: بدنه در سوراخ می‌نشیند و با کشیدن میلهٔ آن سر دوم شکل می‌گیرد. برخلاف پرچ توپر، دسترسی به پشت اتصال لازم نیست.

نمره پرچ ۳ یعنی چه؟

«نمره ۳» در بازار می‌تواند یک نام تجاری یا ردهٔ سایزی باشد و نباید بدون دیدن مشخصات سازنده آن را به یک قطر دقیق تبدیل کرد. برای انتخاب مطمئن، قطر اسمی یا واقعی بدنه، محدودهٔ گیرش و استاندارد پرچ را از بسته یا دیتاشیت بخوانید.

پرچ ۵ چه مته‌ای می‌خواهد؟

عدد مته را باید از مشخصات همان خانوادهٔ پرچ گرفت؛ «پرچ ۵» به‌تنهایی استاندارد و جنس را مشخص نمی‌کند. اگر محصول دقیقاً همان خانواده‌ای باشد که جدول آهن‌حساب پوشش می‌دهد، مقدار مربوط به آن را از facts و دیتاشیت استفاده کنید و آن را به همهٔ پرچ‌های نمره ۵ تعمیم ندهید.

فرق پرچ سرعدسی و سرپهن چیست؟

تفاوت اصلی در شکل و سطح نشیمن سر پرچ است. سر برجسته برای کاربرد عمومی رایج است و سر پهن سطح تماس بیشتری روی قطعه ایجاد می‌کند. انتخاب درست به ضخامت و جنس ورق، فضای اطراف اتصال و نیاز ظاهری بستگی دارد؛ قطر پرچ به‌تنهایی شکل سر مناسب را تعیین نمی‌کند.

منابع

نظرها

هنوز نظری برای این صفحه ثبت نشده. نخستین نفر باشید؛ تجربهٔ شما از بازار یا کارگاه به دیگران هم کمک می‌کند.

نظر یا پرسش خود را بنویسید

نظر پس از بررسی منتشر می‌شود. ایمیل و شماره نمی‌خواهیم؛ اطلاعات تماس هم ننویسید.

نظرتان رسید و پس از بررسی، معمولاً تا یک روز، همین‌جا منتشر می‌شود.