جدول تبدیل سایز لوله: اینچ، NPS و DN
سایز لوله سه نام دارد: بازار ایران میگوید «۱ و ۱/۴ اینچ»، نقشهٔ استاندارد اینچی مینویسد NPS 1¼ و نقشهٔ متریک DN 32 — هر سه یک لولهاند. اندازه را به هر شکلی که دارید انتخاب کنید تا دو نام دیگر و قطر خارجی طبق EN 10255 و ISO 6708 را ببینید.
محاسبهگر تبدیل سایز لوله
دقیقISO 6708 · EN 10255- اندازه را چطور میدانید؟
- اینچ (بازار)
- اندازهٔ اینچی لوله
- ۲ اینچ — قطر خارجی ۶۰٫۳ میلیمتر
همان که آهنفروش میگوید؛ قطر خارجی هر گزینه کنارش آمده است.
قطر خارجی
۶۰٫۳ میلیمتر
- اندازهٔ اینچی
- ۲ اینچ
- شمارهٔ NPS
- NPS 2
- شمارهٔ DN
- DN 50
"۲ اینچ" اندازهٔ اسمی است، نه قطر واقعی: قطر خارجی این لوله طبق EN 10255 ۶۰٫۳ میلیمتر است و با ضخامت دیواره عوض نمیشود.
در مکاتبهٔ فنی و نقشه، همین لوله DN 50 خوانده میشود و در استاندارد اینچی NPS 2 است؛ سه نام، یک لوله.
DN از جدول ثابت ISO 6708 میآید، نه از گرد کردن قطر خارجی: لولهٔ ۱/۲ اینچ با قطر خارجی ۲۱٫۳ میلیمتر DN 15 است، نه DN 21. از NPS ۴ به بالا DN برابر ۲۵ برابر NPS میشود.
برای وزن، قیمت و ضخامتهای موجود همین سایز، از محاسبهگر وزن لولهٔ فولادی استفاده کنید؛ این صفحه فقط سه نام و قطر خارجی را به هم تبدیل میکند.
فرمول: قطر خارجی از جدول EN 10255 خوانده میشود؛ نگاشت NPS به DN از جدول ثابت ISO 6708 است.
سه نام لوله از کجا میآید؟
اندازهٔ لوله از پایه اسمی است، نه هندسی: «اینچ» نام رایج بازار و استاندارد اینچی ASME B36.10M است، NPS همان نام رسمی اینچی و DN نام رسمی متریک که ISO 6708 تعریفش کرده. قطر خارجی اما عددی واقعی است و در استاندارد EN 10255 (جدول ۲ و B.1) جدولبندی شده — همان جدولی که فایل دادهٔ لولهٔ فولادی همین سایت از آن پر شده و این صفحه مستقیم از همان میخواند، بدون هیچ عدد تازهای. DN از فرمول نمیآید: تا ۳٫۵ اینچ جفتهای ثابت ISO 6708 است و از NPS ۴ به بالا DN برابر ۲۵ برابر NPS میشود؛ برای همین لولهٔ ۱/۲ اینچ با قطر خارجی ۲۱٫۳ میلیمتر DN 15 است، نه DN 21.
| اندازهٔ اینچی (بازار) | NPS(in) | DN | قطر خارجی(mm) |
|---|---|---|---|
| ۱/۲ اینچ | 0.5 | 15 | 21.3 |
| ۳/۴ اینچ | 0.75 | 20 | 26.9 |
| ۱ اینچ | 1 | 25 | 33.7 |
| ۱ و ۱/۴ اینچ | 1.25 | 32 | 42.4 |
| ۱ و ۱/۲ اینچ | 1.5 | 40 | 48.3 |
| ۲ اینچ | 2 | 50 | 60.3 |
| ۲ و ۱/۲ اینچ | 2.5 | 65 | 76.1 |
| ۳ اینچ | 3 | 80 | 88.9 |
| ۳ و ۱/۲ اینچ | 3.5 | 90 | 101.6 |
| ۴ اینچ | 4 | 100 | 114.3 |
| ۵ اینچ | 5 | 125 | 139.7 |
| ۶ اینچ | 6 | 150 | 165.1 |
سایز لوله ۱ اینچ DN چند است؟
لولهٔ ۱ اینچ (NPS 1) در جدول ISO 6708 معادل DN 25 است. قطر خارجیاش هم طبق EN 10255 ۳۳٫۷ میلیمتر است. پس اگر نقشهٔ فنی DN 25 خوانده شود و آهنفروش «یک اینچ» بگوید، هر دو یک لولهاند و فقط نامشان فرق دارد.
چرا لولهٔ ۱/۲ اینچ قطر خارجیاش ۱۲٫۷ میلیمتر نیست؟
چون اندازهٔ اینچی لوله اسمی است، نه واقعی. از ۱/۴ اینچ به بالا، قطر خارجی هر سایز در EN 10255 جدولبندی شده: لولهٔ ۱/۲ اینچ ۲۱٫۳ میلیمتر، لولهٔ ۱ اینچ ۳۳٫۷ و لولهٔ ۲ اینچ ۶۰٫۳. علتش این است که اندازهٔ اسمی تقریبِ قطر داخلی قدیم است؛ ضخامت دیواره هرچه باشد، قطر خارجی ثابت میماند تا اتصالات روی همهٔ ضخامتها جور دربیایند.
NPS و DN چه فرقی دارند و کی از کدام استفاده میشود؟
هر دو «قطر اسمی»اند؛ NPS اینچی است و DN میلیمتری. DN از جدول ثابت ISO 6708 میآید: تا ۳٫۵ اینچ جفتهای مستقل است (۱/۲ اینچ DN 15، ۱ اینچ DN 25، ۲ اینچ DN 50) و از NPS ۴ به بالا DN برابر ۲۵ برابر NPS میشود (۴ اینچ DN 100، ۶ اینچ DN 150). نقشههای صنعتی و تأسیسات DN مینویسند و بازار آهن ایران با اینچ حرف میزند.